Apr 01

Bezuinigen met Open Data

De opgave: 4,6 miljoen
Vorige week is de Financiële Foto 2012 van de Gemeente Enschede verschenen, die een blik werpt op het huishoudboekje van de stad. Een schets van de gevolgen die bezuinigingen van het rijk, tegenvallende kosten en/of inkomsten, en risico’s in de komende tijd moeten hebben om de begroting van Enschede sluitend te houden.

Uit die ‘foto’ blijkt dat er in 2012 een begrotingstekort van 4,6 miljoen moet worden opgelost, en voor de komende jaren in ieder geval nog eens 3,2 miljoen per jaar. Dat is, als ik de jaarrekening 2010 goed lees, tussen de 1 en 2% van de totale programmabegroting.

Old skool bezuinigen
Bezuinigen in de klassieke vorm neemt vaak een van de volgende gedaanten aan:

  • de kaasschaaf (we geven iedere post wat minder, verder verandert er niets)
  • stoppen met een activiteit (geen directe kosten meer, maar ook geen resultaten meer)
  • een ander laten betalen (iemand anders verantwoordelijk maken, of kosten op anderen verhalen)
  • ‘boekhouden’ (er een andere sticker op plakken in de boeken, waardoor het uit een ander potje komt)

Geen van deze methodieken is een echte bezuiniging, in de zin dat er minder wordt uitgegeven voor minimaal hetzelfde resultaat. Met het bezuinigen wordt ook resultaat van werken weggenomen, of er wordt alleen geschoven. Bovendien zijn bovenstaande bezuinigingsvormen allemaal losgekoppeld van de taakuitvoering van de Gemeente: geen ervan zegt iets over anders en slimmer gaan werken, waardoor er meer of ‘t zelfde met minder kan.

Dat wil overigens niet zeggen dat de Gemeente niet ook sleutelt aan anders en slimmer werken. Want daar is zeker aandacht voor.

Bezuinigen door anders werken
Door effectiever te zijn in je taakuitvoering, door ‘ruis’ weg te nemen uit je primaire processen, door transactiekosten te verlagen binnen de eigen organisatie en met anderen buiten de organisatie, valt ook te bezuinigen. Je verbetert dan hoe je je resultaten bereikt, en niet zo zeer aan hoeveel geld je er vooraan in stopt.  Het resultaat is of ‘meer voor hetzelfde bedrag’, ‘hetzelfde voor minder’, of bij voorkeur ‘meer voor minder’.

Anders werken kan gestalte krijgen door verandering in houding en vaardigheden van medewerkers, de cultuur van de organisatie zeg maar (hier besteedt de Gemeente aandacht aan), of door processen te wijzigen.  De praktijk leert echter ook dat dingen op een andere manier doen ook andere hulpmiddelen vergt. Als je in plaats van een spijker inslaan schroeven wilt indraaien, kun je die verandering niet maken als je blijft werken met een hamer. Dan heb je een schroevendraaier nodig. De Gemeente Enschede heeft al zo’n schroevendraaier liggen, die ze momenteel geheel niet gebruikt: open data.

Open Data als beleidsinstrument
Open data, het voor vrij hergebruik machine-leesbaar publiceren van openbare overheidsinformatie, is iets waar de Gemeente Enschede al aan werkt. De afdeling Informatiemanagement heeft daarbij de nodige stappen gezet. Dat is iets om blij mee te zijn, maar het zou nog mooier zijn als de Gemeente er zichzelf ook blij mee zou weten te maken.

De Gemeente ziet graag een sterkere participatie van burgers bij alles wat in de stad leeft, en een grotere zelfredzaamheid. Open Data kan uitstekend als nieuw instrument worden ingezet om dat te helpen bereiken. Het beschikbaar stellen van data aan burgers geeft inwoners de kans om op een andere manier naar vraagstukken in de stad te kijken, en de rol die ze daar zelf in kunnen nemen. Het beschikbaar stellen van data aan burgers maakt het mogelijk voor inwoners om zelf op basis van die data beslissingen te nemen, daar waar eerst aanvullende informatie of hulp van anderen nodig was, of daar waar de burger tot nu toe helemaal niet tot actie overgaat. (Omgekeerd kunnen burgers ook data verzamelen die de Gemeente hergebruikt)

Het publiceren van data rond een beleidsterrein is dus een beleidsinterventie, en heeft impact op de betrokken partijen.

Er zijn legio voorbeelden in Europa en elders waar  gepubliceerde lokale data door burgers is gebruikt om toepassingen van te maken, die effect hebben op beleidsvragen die de Gemeente belangrijk vindt. Open data is dus te verbinden met de inhoudelijke beleidsdoelstellingen van de Gemeente.

De receptuur is redelijk eenvoudig weer te geven:

  • Benoem een actueel beleidsvraagstuk, en ‘t door de Gemeente beoogde doel
  • Maak een lijst van betrokken ‘spelers’
  • Benoem welke data bij het beleidsvraagstuk hoort
  • Ga (met betrokkenen) na welke nieuwe dingen mogelijk worden als de data beschikbaar is voor die betrokkenen
  • Stimuleer betrokkenen om daadwerkelijk met de data aan de slag te gaan

We helpen graag
Vanuit Open Data Enschede, in lijn uiteraard met de al bestaande open data activiteiten van de Gemeente Enschede, voeren we graag het gesprek met beleidsuitvoerders over hoe open data een instrument voor ze kan zijn. Binnen ons netwerk kunnen we ook enthousiastelingen zoeken om technische vaardigheden in te brengen, zodat externe betrokkenen bij een beleidsvraag ook met de data aan de slag kunnen.

Feb 17

Wat er met Enschedese data kan…

Aan het einde van de hack-day op 11 februari, kwam een Twitter bericht van Jan Willem van Eck (ESRI) binnen, met een link naar een video waarin hij laat zien hoe je met nu beschikbare Enschedese data in de on-line beschikbare browser-based ArcGIS viewer met die data kunt werken:

Open geo data Enschede, hoogte from Jan Willem van Eck on Vimeo.

In de video zie je hoe op basis van de Enschedese hoogtelijnen (volgens Jan Willem de eerste stad in Nederland die die publiceert) hoogteprofielen voor verschillende routes in de stad kunt maken.

Feb 11

Enschedees Open Data Platform in Beta

Vandaag lanceerde de Gemeente Enschede het gemeentelijk publicatieplatform voor open data, opendata.enschede.nl. Patrick Reijnders (Informatiemanagement) presenteerde het platform, en voerde ons door de mogelijkheden heen.

Op dit moment zijn er 47 datasets beschikbaar in het platform, maar aan uitbreiding wordt gewerkt. Basis daarvoor is ook de ‘wensenlijst’ die we vanuit Open Data Enschede hebben overhandigd aan de Gemeente. Alle datasets zijn uiteraard ook aangemeld bij data.overheid.nl, het nationale dataregister.
Heb jij nog wensen? Voeg ze toe aan de lijst.

Met deze beta-release maakt de Gemeente Enschede een grote stap voorwaarts, en is Enschede momenteel de enige stad in Nederland met een dergelijk publicatieplatform (andere steden zoals Nijmegen hebben al wel pagina’s met links naar datasets). Feedback is van harte welkom, evenals foutmeldingen. Laat @PDReijnders weten wat er beter en anders kan.

Het Enschedese dataplatform opendata.enschede.nl wordt op 19 april officieel geopend op het Enovatief congres.

Open Data Portal Enschede

Feb 10

Zet Enschede Op De Kaart: Programma

Morgen is het zover, de Open Data Enschede Hackday.
Het programma is als volgt:

10:00 Welkom (door Ton Zijlstra)
10:20 Wie is er aanwezig (naam en rol)
10:30 Inleiding over het nieuwe dataplatform van de Gemeente Enschede (door Patrick Reijnders): hoe werkt het, welke data is er, en hoe kan ik er mee aan de slag?
11:00 Ideeën-rondje: wie heeft iets waar hij mee aan de slag wil, wie wil daarbij aanhaken? (begeleiding door Ton Zijlstra)
11:30 Aan de slag met Enschedese data!
13:00 Lunch, met gelegenheid om je eerste stappen te laten zien
13:30 Weer aan de slag!
16:30 Korte presentaties van het gedane werk
17:00 Afsluiting en borrel

We gaan er een mooie dag van maken, en hopen inspirerende dingen te kunnen bouwen op de data die de Gemeente Enschede ter beschikking stelt.

Flyer #OD053 Hackday

Jan 18

Zet Enschede Op De Kaart : Hack-dag 11 februari

Flyer #OD053 Hackday

Kom op 11 februari naar de Open Data Enschede hackday!

Vanaf 10:00 ben je van harte welkom (neem je eigen laptop mee).
Met medewerkers van de Gemeente Enschede zorgen we dat er data is om mee aan de slag te gaan.

In de ochtend wordt ook het Enschedese open data platform in gebruik genomen (in beta). Op dat platform publiceert de Gemeente voortaan de beschikbare open data.

Er is ruimte om je ideeën voor open data applicaties in te brengen, of aan de slag te gaan met een idee van iemand anders. Ton Zijlstra verzorgt voor geïnteresseerden een introductiesessie over open data, en waarschijnlijk een workshop om ideeën voor toepassingen met lokale open data te genereren.

Het programma wordt bekend gemaakt zodra dat concreter heeft vorm gekregen.

Deelname is uiteraard gratis, maar meld je wel even aan, zodat we weten hoeveel mensen we kunnen verwachten.

Dec 07

Volgende Open Data Drinks : 12 januari!

De Enschede Data Drinks van 8 december zijn verplaatst naar 12 januari. De eerste Enschede Data Drinks van 2012 vinden plaats in het TkrrLab, in de Fabrieksschool aan de Noorderhagen. We luiden op 12 januari vanaf 17:00 uur met elkaar het nieuwe jaar in.

In het nieuwe jaar gaan we uiteraard weer voortvarend door met Open Data in onze eigen stad. Op de hack dag op 3 december kregen we de vraag van de Gemeente Enschede, welke datasets we graag beschikbaar zouden willen hebben. Dat verlanglijstje willen we graag op 12 januari overhandigen. Laat dus weten wat je graag wilt hebben.

Op zaterdag 11 februari houden we opnieuw een hack dag, eveneens in het TkrrLab. Wellicht kunnen we dan al aan de slag met nieuwe Enschedese data!

Dec 06

Wat is jouw data verlanglijst?

Welke data zou je graag ter beschikking willen hebben van de Gemeente Enschede?

Dat is de vraag die Frank Herik en Hans Koenders, beiden van de Gemeente Enschede, afgelopen zaterdag tijdens de Open Data Hack Day stelden. Want er is veel data bij de Gemeente, heel veel data. Dus waar begin je? Hoe kies je?

Daarom is het nuttig om te weten of wij als mogelijke gebruikers van die data al concrete wensen hebben. Zodat daarmee begonnen kan worden.

Dus: Welke data zou jij graag ter beschikking willen hebben? Zet het in dit lijstje, of laat van je horen in de reacties onder deze posting. Want het is ook interessant om te weten waarom je die gegevens zou willen hebben. Dat brengt anderen mogelijk weer op goede aanvullende ideeën.

Laat van je horen!

Dec 05

Impressie Open Data Hack Day in Enschede

De volgende impressie van de Open Data Hack Day afgelopen zaterdag is geschreven door Jerry Vermanen, journalist, en één van de initiatiefnemers van Regiohack.nl. Deze blog posting is overgenomen van Jerry’s eigen weblog.

Nerds, journalisten en alles daar tussenin kwamen op zaterdag 3 december op ruim veertig plaatsen wereldwijd samen voor de Open Data Hack Day. Rotterdam en Enschede waren in Nederland de deelnemende steden. Een dag lang data zoeken, brainstormen en applicaties maken.

In Enschede stond de sessie onder leiding van Ton Zijlstra, Rotterdam werd aangestuurd door Sebastiaan ter Burg. Via Skype en Google Docs stonden we met elkaar in contact om ideeën en datasets uit te wisselen. Ton Zijlstra legt kort uit wat het doel van de dag is.

Wat is kort samengevat de opbrengst van zo’n dag?

  • We hebben een ‘boodschappenlijstje’ voor data opgesteld. Die bieden wij binnenkort aan bij de gemeente Enschede. De daarvoor verantwoordelijke ambtenaren weten dan waar ze moeten beginnen met het openbaar stellen van data.
  • Het onlangs gelanceerde opendata-platform The Data Hub is gevuld met datasets. Dit platform is een aanvulling op data.overheid.nl, maar dan voor burgers en organisaties. Voor Nederland is een afzonderlijke groep gemaakt, evenals voor de Open Data Hack Day.
  • We hebben een aantal nieuwe ideeën bedacht voor datajournalistieke projecten. Dit is iets wat ik ook al tijdens RegioHack heb gemerkt: zet journalisten en programmeurs bij elkaar en je hebt binnen no-time een aantal goede onderzoeksvragen.

Daarnaast heb ik een aantal hele interessante websites ontdekt voor data. Op Fietsberaad staat bijvoorbeeld veel informatie over fietsen in Nederland. Kies Beter heeft een mooie verzameling aan data over gezondheid, hoewel dat nog wel moet worden gescraped.

De Open Data Hack Day heeft voor mij dus geen afgerond resultaat opgeleverd, maar het was wel een belangrijke dag voor mij al journalist. Ik heb weer een aantal extra ingangen voor data ontdekt. Wij hebben de gemeente Enschede – en daarmee onszelf – weer een stap verder geholpen met het openbaar stellen van datasets. En we hebben gezamenlijk plannen gesmeed om open data op de kaart te zetten.

Wat mij betreft geen slechte invulling van een vrije zaterdag.

Nov 20

Doe mee: Tweede internationale open data hack-dag.

Op 3 december is het weer zover! Open Data Day!

Let’s do it again!
Een zaterdag samen met anderen werken aan open data: een toepassing maken, data beschikbaar maken, of juist leren hoe je dat kunt doen. Dat is Open Data Day. Niet alleen in Enschede, maar in steden over de hele wereld. Vorig jaar deden 75 steden mee, en ook nu hebben zich al weer tientallen steden aangemeld. Het wordt dan ook minstens net zo leuk als onze sessie vorig jaar!

Een jaar verder: veel bereikt!
Sinds vorig jaar is er veel gebeurd rond open data. Wereldwijd is er veel meer data beschikbaar. Enschede nam een raadsmotie aan, Nederland heeft nu een nationale datacatalogus, journalisten leren hoe met data te werken, en diverse ministeries publiceren veel meer data (zoals bijv over ontwikkelingshulp). Kortom, reden genoeg om dit alles nog weer een stap vooruit te brengen door met die nieuwe mogelijkheden aan de slag te gaan.

Data journalistiek, Enschede, regio, wereld: alles kan
Je hoeft niet per se met ‘Enschedese’ data aan de slag, het kan ook iets anders zijn. Zo valt Open Data Day samen met Random Hacks of Kindness, en zijn de data-journalisten van Regiohack van harte welkom verder te werken aan hun projecten. Kortom schuif aan met je laptop!

Waar: MAC Berlijn (Stationsplein, hoek Korte Hengelosestraat)
Wanneer: zaterdag 3 december, 10:00-16:00 (aanschuiven kan op elk tijdstip)
Wat: data, data, koffie, eten, gezelligheid, data

Ton Zijlstra (o.a. ePSIplatform.eu, en ourservices.eu) geeft om 10:00 een korte inleiding om de dag te starten.
Eten en drinken is voor eigen rekening.

Wees er bij op 3 december! Laat van je horen in de comments hieronder!

Global Open Data Hackday
foto Open Data Day vorig jaar.

Oct 26

Doe mee met Regiohack!

regiohack

Op 10 en 11 november vindt de Regiohack plaats. Een regionaal evenement voor datajournalistiek.

Wat is datajournalistiek?
Datajournalistiek is het gebruiken van open overheidsdata voor journalistieke producten. Dat zou het aan de kaak stellen van een misstand kunnen zijn die blijkt uit door de overheid verstrekte informatie, bijvoorbeeld fraude met subsidies, of een kritische blik op de kwaliteit van het onderwijs in de regio. Maar dat kan ook het gebruik van overheidsdata zijn voor vragen die niet zoveel met de overheid zelf te maken hebben. Bijvoorbeeld de gevolgen van vergrijzing op de levensvatbaarheid van dorpen in Twente.
Data wordt voor allerlei taken door de overheid verzamelt, en het merendeel daarvan is vervolgens bij wet openbaar. Die gegevens kun je dus ook prima voor andere dingen benutten zoals journalistiek werk.
Met data kun je journalistiek werk ondersteunen, en nieuwe nieuwsverhalen vinden.

Regiohack
Regiohack onderzoekt de mogelijkheden die datajournalistiek juist voor de regio kan bieden. Redacteuren van de Stentor en TC Tubantia gaan gezamenlijk met studenten van Saxion en programmeurs aan de slag om te kijken hoe ze data in hun werk kunnen inpassen. Dat vergt training, in de vorm van een workshop op 28 oktober. En dat vergt stevig experimenteren. Dat gaat op 10 en 11 november plaatsvinden. In een marathon sessie van 30 uur gaan teams bestaande uit journalisten, studenten en programmeurs aan de slag om met data een journalistiek product te maken. Dat kan een nieuwsverhaal zijn, of een mobiele toepassing, of een informatie-visualisatie, of een hele website met een nieuwe informatiedienst. Als het maar in 30 uur af is.

Doe mee met Regiohack!
Meld je aan voor deelname aan Regiohack, hetzij om kennis te verstrekken aan de teams, of juist omdat je echt mee wil doen in een team. Of help de teams met het genereren van ideeën door nu al van je te laten horen in het Regiohack forum, en te vertellen waarin jij als burger geïnteresseerd bent.

Opendataenschede.nl ondersteunt Regiohack van harte! Zowel met bijdragen aan de workshop op 28 oktober als aan de hackathon in november.

Older posts «

» Newer posts